CeHa Yazılım

E-Ticarette Birim Ekonomi: Sipariş Başına Gerçek Kârlılık Nasıl Hesaplanır?

E-ticaret sipariş kârlılığı için cirodan ürün, kargo, komisyon, iade ve reklam payını düşürün. Temsili hesapla farkın kaynağını görün.

E-Ticarette Birim Ekonomi: Sipariş Başına Gerçek Kârlılık Nasıl Hesaplanır?

Ciro büyürken kârın aynı hızda artmaması, e-ticarette sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun nedenini görmek için her siparişin gelirini ve değişken maliyetlerini ayrı ayrı izlemek gerekir.

E-ticaret sipariş kârlılığı, kasa toplamı değildir. Bir siparişin bıraktığı tutar; tahsilattan ürün maliyeti, kargo, pazaryeri veya ödeme komisyonu, beklenen iade payı ve o siparişe düşen reklam tutarı çıktıktan sonra görülür.

Ekran görüntüsü 1 Kasım 2026 demo vitrinine aittir.

1 Kasım 2026 demo sepeti boşken görünen alışveriş sepeti ekranı
1 Kasım 2026 demo ürün sayfası: fiyat, indirim, renk seçenekleri ve toptan teklif

Hangi kalemler siparişe yazılır?

Ürün maliyeti, faturadaki alış bedelidir. Kargo, tahsil edilen kargo ücretinden sizin ödediğiniz desi bedeli düşülerek yazılır. Müşteriden alınan kargo, gelir gibi durup gideri gizleyebilir. Komisyon, pazaryeri veya tahsilat kuruluşunun kestiği orandır. İade payı, o kategoride son dönemin iade oranıyla tahmin edilir. Reklam, mümkünse kampanya veya ürün grubuna bölünür; bölünemiyorsa sipariş başına ortalama olarak ayrıca gösterilir ve “ortalamadır” diye işaretlenir.

Sabit giderler, kira ve yazılım bedeli gibi, sipariş kârlılığına karıştırılmamalıdır. Onlar ay sonunda, sipariş başı katkıdan sonra bakılır. İkisini aynı satırda toplarsanız hangi ürünün zararına sattığını göremezsiniz.

Temsili hesap

Aşağıdaki sayılar gerçek bir mağazanın kaydı değildir. 1.000 TL tahsil edilen bir siparişte ürün maliyeti 420 TL, ödenen kargo 70 TL, komisyon 45 TL ve bu ürüne düşen reklam 80 TL olsun. İade oranı yüzde 10 ve iade gelince ürün tekrar satılabilir durumdaysa beklenen kayıp, kargo ile komisyonun bir kısmıdır; burada 30 TL varsayalım. Katkı 1.000 − 420 − 70 − 45 − 80 − 30 = 355 TL olur. Ciroya bakınca sipariş kârlı görünür. Reklamı 200 TL olan bir kampanyada aynı sipariş 235 TL’ye iner. Karar, ciro büyümesine göre değil bu satıra göre verilir.

İade gelince ürün satılamıyorsa 420 TL maliyeti de kayba yazın. Bunu atlamak, yüksek iadeli kategoriyi kârlı gösterir.

Neyi düzeltmeli?

Katkısı eksi olan ürünü önce reklamdan çıkarın, fiyatı veya tedarik bedelini konuşun. Kargo bedeli desiyle büyüyen ürünlerde ücretsiz kargo eşiği, o ürünün katkısını siler. Eşiği kategoriye göre ayırmak, genel bir “kargo bedava” duyurusundan daha sağlıklı olabilir.

Ayda bir, en çok ciro yapan yirmi ürünü bu tabloyla yeniden okuyun. Ciro sırası ile katkı sırası farklıysa bütçe, ciro sırasına göre harcanıyor demektir.

Tabloyu kim günceller?

Sipariş katkısı tablosunun sahibi finans veya operasyondan bir kişidir. Pazarlama, reklam tutarını haftalık aktarır. Depo, gerçekleşen kargo faturasını desiyle eşler. Tahminle kapanan hafta, fatura geldikten sonra düzeltilir. Düzeltme silinmez, alt satıra “fatura sonrası” diye yazılır.

Ürün maliyeti değişince eski siparişin maliyeti değişmez. Yeni alış fiyatı sonraki siparişe yazılır. Geçmişi yeni fiyatla yeniden hesaplamak, o ayın kararını bugünün koşulluyla değiştirir. Elde stokun eski maliyeti bitene kadar iki maliyet yan yana durabilir. Hangisinin satıldığını belirtmeden ortalama almak, zarardaki partiyi gizler.

Kampanya öncesi soru

İndirim veya ücretsiz kargo açmadan önce aynı tabloda yeni satır kurun. İndirimli tahsilat, artan kargo ve beklenen iade payı yerinde dursun. Katkı eksi çıkıyorsa kampanya durur veya yalnızca katkısı artı kalan ürünlerde açılır. “Görünürlük için zararına” kararı bilinçli verilecekse süre ve adet tavanı yazılır. Tavansız açık kampanya, en pahalı desili ürünü öne çıkarır.

Haftalık bakışta yalnızca eksi ürünlere değil, katkısı hızla daralan ürünlere de bakın. Daralma çoğu zaman reklam birim tutarının artmasından gelir, fiyattan değil.

Ay sonunda tek soru

Ay kapanırken sipariş katkısı toplamı, kasadaki kârdan sabit giderler kadar ayrışmalıdır. Ayrışmıyorsa bir kalem hâlâ siparişe yazılmamış ya da sabit gider siparişe karışmıştır. En çok cironun ilk on ürününü katkı sırasına yeniden dizin. Sıra değiştiyse reklam bütçesi ciro sırasına göre gidiyor demektir. Gelecek ayın bütçesini katkı sırasına çekin. Eksi katkı bilinçli sürüyorsa ürün kodu, bitiş tarihi ve adet tavanı yazılır. Yazılmayan “bir süre daha” kararı, desisi yüksek ürünü ay boyunca ücretsiz kargoda taşır. Bu karşılaştırma temsili bir ayın sonucu olarak okunmamalı, kendi tablonuzda tekrarlanmalıdır.

İlgili CeHa sayfaları: e-ticaret paketleri sıkça sorulan sorular.

Sık sorulan sorular

Kargo müşteriden alındıysa maliyete yazılır mı?

Alınan tutar gelirdir, ödenen desi giderdir. İkisini netleyin. Yalnızca tahsil edilen kargoyu görmek gideri saklar.

İade oranı bilinmiyorsa ne yapılır?

İlk ay sıfır yazmayın. Kategori için temkinli bir oran koyun, gerçekleşen iadeyle ertesi ay düzeltin. Sıfır varsayım, kârı şişirir.

Yazılım bedeli sipariş kârlılığına girer mi?

Hayır. Siparişle artmayan bedel ay sonunda, toplam katkıdan sonra ele alınır.

E-ticarete bugün başlayın

100 ürüne kadar ücretsiz başlayın. Satış büyüyünce PayTR, iyzico, Sipay, Garanti BBVA, Akbank, İş Bankası, Yapı Kredi, Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank, pakette işaretlenirse açılır. Kargo, e-fatura ve bayi carisi ilgili pakette aynı mağazada açılır.

Benzer blog yazıları

Tüm yazılar